TBB BAŞKANI AV.ÖZDEMİR ÖZOK’UN
EDİRNE BAROSU’NUN DÜZENLEDİĞİ 9-10 MAYIS 2008 GÜNLÜ
“ULUSLARARASI BOYUTUYLA HUKUK EĞİTİMİ
ve AVUKATLIK MESLEĞİNE GİRİŞ”
KONULU TOPLANTIDA YAPTIĞI AÇIŞ KONUŞMASI

         Sayın konuklar, değerli meslektaşlarım;

Türkiye Barolar Birliği ve Edirne Barosu’nun birlikte düzenlediği, çevre barolarımızın da katkı sunduğu “Uluslararası Boyutuyla Hukuk Eğitimi ve Avukatlık Mesleğine Giriş” konu başlıklı toplantıya hoş geldiniz. Özellikle bu etkinliğimize katılmak ve bize katkı sunmak için komşu ülkeler başta olmak üzere çok uzaklardan ülkemize gelen ve bizleri onurlandıran konuk meslektaşlarımıza ayrıca hoş geldiniz diyor, sizleri saygılarımla selamlıyorum.

Hukuka ve onun öğretimi-eğitimi sonunda yetişen hukukçuya verilen önem, o ülkede uygulanan siyasal-hukuksal rejimin kalitesiyle doğrudan orantılıdır.

Ülkemiz yıllar önce, Cumhuriyet ilke ve kazanımlarının en önemlilerinden olan laik hukuk düzenini kabul etmiş ve yüz yıllardır egemen olan şer’i hukuk düzenini terk ederek laik ve çağdaş hukuk düzenini benimsemiştir. Böylece bulunduğu coğrafyanın tek ve örnek ülkesi olma özelliğini elde etmiştir. Küreselleşme ve yeni dünya düzeni karşısında,  bu oluşum ve gelişimin nedenli önemli olduğu kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. Çünkü insanlığın uzun yıllar süren mücadeleleriyle elde ettiği demokrasi ve insan hakları gibi ilke ve kavramların ürünü olan laik hukuk düzeni çağdaş toplumların temel normlarını oluşturmaktadır.

İnişli-çıkışlı bir ilişki olan AB-Türkiye ilişkilerinde de özellikle AB hukuku bakımından hukuk eğitimi son derece önemlidir. Henüz AB üyesi olmamamıza karşın AB hukuku ülke hukukumuzu doğrudan ilgilendirmektedir. AİHM’nin yargı yetkisinin kabul edilmiş olması ve kişisel başvurunun tanınmış olması gibi olgular Türk hukuk eğitiminin ulusal olması kadar uluslararası standartları da gözetmesi gerektiği gerçeğini ortaya çıkarmaktadır.

Bugün ülkemizde, hukuk öğretim ve eğitiminin nitelikli hukukçu yetiştirilmesinde yeterli ve çağın gerekleri ile uyumlu olmadığı ve buna dayalı olarak da siyasal, sosyal, toplumsal ve yargı alanında ortaya çıkan sorunların, temel nedenlerinden birinin de, hukuk öğretimi ve eğitimindeki bu eksiklikten kaynaklandığı genel bir kanıdır.

Nitelikli hukukçuların, Hukuk Devletinde önemli görevleri vardır.

Hukuk Devletinin gelişmesinde, sorunları aşmada, görevleri ve sorumlulukları yerine getirmede, yetkileri kullanmada, insan haklarını geliştirmede nitelikli hukukçunun büyük payı vardır. Hukukçu olmazsa, devlet, sıradan bir örgütlenme ve yönetme mekanizması olarak kalır. Ona çağdaş anlamını verecek olan hukukçudur.

         Hukuk mesleği özel bir meslektir. Bu bakımdan hukukçu da özel olarak yetiştirilen kişi olmalıdır. Adalet mademki mülkün-devletin temelidir, o halde devlette adaletin uygulayıcılarına özel özen göstermelidir.

Bu bakımdan “nitelikli hukukçu” yetiştirmek önem taşımaktadır. Hukuk Devleti; var olan hukuk tanıyan, açıklayan, geliştiren, başarılı olarak uygulayan, olması gereken hukuku araştıran, hukuk bilimi gereklerine göre mesleğini yerine getiren, hukuku kuramsal ve eleştirel açıdan ele alan, hukuk sorunlarına çözüm bulmak için hukuk kurallarını ve olanaklarını kullanmasını bilen, genel kültürle donanmış, mesleki formasyona sahip, hukuka ve adalete inançlı ve bağlı, ahlaklı, erdemli, bilgili, kültürlü, geniş ufuklu, hoşgörülü, insan sevgisiyle dolu, insan haklarına saygılı, hukuku ve hukuk devletini bireylerin hizmetine sunan, sorumluluk duygusu gelişmiş, sorunları saptama, irdeleme, yargılama niteliği bulunan, küçük hesapların ardından gitmeyen, halk psikolojisini bilen, mesleki ve şahsi saygınlık ve onura düşkün, hukuk kurallarına işlerlik kazandıran, hukuku yaşayan ve yaşatan, halka karşı güler yüzlü ve tarafsız, haklıya arka çıkan, şiddeti reddeden, barışı, dengeyi, adaleti ve huzuru savunan, çeşitli güç ve odaklara karşı bağımsızlığını koruyan yargıç, savcı, avukat, noter, bilim adamı ve yöneticilere ihtiyaç duymaktadır.

Toplumdaki bütün kesimlerin bilinçli ya da bilinçsiz olarak kullandığı, hukukun üstünlüğü ve hukuk devleti kavramları nitelikli hukukçuların uygulaması ile yaşama geçebilir. Evrensel demokratik ilkeleri ve insan haklarını içeren normlar ve yasaların dahi, amaca uygun uygulanabilmesi, amaca uygun yorumlanabilmesi; yargılama ve karar sürecinde hukukçuların sağlam hukuk bilgisine, yorum ve değerlendirme gücüne bağlıdır. Hukuksal yorum ve değerlendirme sosyoloji, psikoloji, siyasal tarih, felsefe, iktisat, mantık ve hatta matematik gibi bilim dallarına olan ilgi ve bilgi ile mümkündür. Ancak bütün bunları özümsemiş ve böylece hukuki düşünmeyi öğrenmiş hukukçular yetiştirdiğimiz takdirde hukukun üstünlüğü ve hukuk devleti kavramlarını yaşama geçirmiş olabiliriz.

Bu bakımdan hukuk öğrenimi ve hukukçu eğitimi son derece önemli bir konudur. Kuşkusuz ülkemizin Avrupa Birliği’ne giriş ve uyum sürecinde konunun önemi daha da artmıştır.

Hukuk öğretimi ve eğitiminin yapıldığı “Hukuk Fakülteleri” sadece yargıya, yasamaya, yürütmeye, yönetime eleman yetiştirmiyor. Aynı zamanda hukuk biliminin ve öğretiminin kalitesini yükseltecek nitelikli öğretim elemanı da yetiştiriyor. Ne yazık ki bugünkü sistem içinde “Hukuk Fakülteleri” kendisinden istenen bu görevleri hakkıyla yerine getiremiyor. İşte bu görevlerin hakkıyla yerine getirilememesinin nedenleri, düzenlediğimiz “Hukuk Eğitimi ve Avukatlık Mesleğine Giriş” konu başlıklı uluslararası toplantıda tartışılacak ve ortaya çıkan sonuçlar derlenerek kitap haline getirilecektir.

         İki gün sürecek toplantıda, ülkemizden ve değişik ülkelerden gelen katılımcılar, özenle seçilen ve tespit edilen konular hakkında bilgi ve birikimlerini bizlerle paylaşacaklardır. Etkinliğin gerçekleşmesinin her aşamasında bize katkı verenlere, destekleri ile bizi yüreklendiren ve onurlandıranlara teşekkür etmeyi öncelikle bir borç kabul ediyorum.

Bu duygu ve düşüncelerle, toplantının yararlı ve verimli geçmesini diliyor, saygılarımı sunuyorum.